Kitaplar

Yeraltından Notlar Yeraltından Notlar / Записки из подполья

Yeraltı, bir insanın çekildiği, oraya buraya bilgiçlik tasladığı, kendinden başkasını beğenmediği bir yer. Zaman zaman kendine yönelik eleştirileri olsa da yeraltındaki biri için en korunaklı yer yine yeraltı. Kitapta iki bölüm var: ilki Yeraltı, diğeri, Sulusepkene Dair. İlk bölüm diğerine göre, biraz daha ağır. Okuyucu bu romanda kendinden, iç konuşmalarından çok şey bulabilir: tıpkı romanın başkarakteri gibi, romandaki olaylara itiraz edebilir ama kendi hayatına bakmayabilir. Bu kitaptan sonra Knut Hamsun'un Açlık romanını okuyabilirsiniz. Bence, her iki romanın karakterlerinin bazı davranışları arasında pek çok benzerlik var. Kitaptan esinlenilerek çekilmiş Yeraltı adında bir Zeki Demirkubuz filmi de var. Daha fazla ertelemeden okudum Yeraltından Notlar'ı :)

Bir alıntı: "İnsan önce kendisi yaşamayı öğrenmeli, ondan sonra başkalarını kınamaya kalkışmalıdır!" (s.105).

Puslu Kıtalar Atlası Puslu Kıtalar Atlası / Puslu Kıtalar Atlası

Uzun zamandır okumayı istediğim kitabı sonunda bitirdim. Roman, René Descartes'in (romanda: Rendekâr) "Düşünüyorum, öyleyse varım." sözünü merkeze alarak, fetih sonrası bir İstanbul hikâyesi anlatıyor. Bu hikâye, türlü hayallerle, olmadık olaylarla ilerliyor. Elbette, bu hayallerin gerçeklikle bir bağlantısı var. Hatta dönemin felsefe, fizik, savaş ve günlük hayat ritüelleriyle de bağlantısı var. Bu kitaptan hemen sonra İlban Ertem'in çizimleriyle oluşturulan çizgi romanı da okudum. Romanı okurken zihnimde oluşan karelerle Ertem'in çizgilerinin uyuştuğu yerler de oldu, uyuşmadığı yerler de. Bu iki kitabın arka arkaya okunması, okuma deneyimine bir renk katabilir.

Bir alıntı: "Rendekâr düşünüyor olmasından varolduğu sonucunu çıkarıyor. Ben de düşünüyorum, dolayısıyla varım, ama kimim?" (s.237).

İt Kuyruğu İt Kuyruğu / İt Kuyruğu

27 öykülük bir başka Aziz Nesin kitabı. İlk baskısından sonraki baskılarına eklenen öykülerle 27 öyküye ulaşmış bu kitap. Kitabın sondan üçüncü öyküsü; Cezai Ehliyeti Olmayanlar en beğendiğim öykü oldu. Nesin'in öykü kitaplarını en eskiden yeniye doğru okumak doğru bir seçim olabilir. Bu kitap 1955 yılına ait. Bazı konularda bugünden pek de farklı değilmiş 1955.

Bir alıntı: "Bir öğrenmişsiniz, olmaz..." (s.9).

Denemeler Denemeler / Essais

Denemeleri okumaya 2019'un mayıs ayında başlamıştım. Araya başka kitaplar da alarak bu dört kitap, 1438 sayfalık sohbet kasım ayı geldiğinde noktalandı. Kimileri, Denemeler'i daha erken okumanın önemli olduğunu söyleyebilir. Bana kalırsa, Denemeler'i anlamak için daha ileri yaşları tercih etmek gerek. Hayata dair yeterli tecrübe edindikten sonra bu büyük fikirleri anlamak daha çok haz verebilir; tabi gerçekten anlaşılabiliyorsa. Denemeler için söylenebilecek pek bir şey yok. Harika kitaplardı. Evet, Montaigne'nin çelişkileri de var kitapta. Gerçi, kendisi de bunları itiraf ediyor. Ne de olsa o da bir insan :) Bir bilgenin hayat, geçmiş, acı, neşe, unvan, zenginlik, okumak, tembellik, savaş ve daha pek çok konudaki geniş bilgi dağarcığından yararlanmak isterseniz bu kitaplara bakın. Tavsiyem, Denemeler'i tamamının yer aldığı Say Yayınları'nın dört kitaplık baskısından okumanız olur. Gerçi, bu baskıda öyle tuhaf yazım hataları vardı ki, bazen bezdirmedi değil. Yine de bildiğim kadarıyla, daha iyi bir baskı henüz mevcut değil. Bu arada, en beğendiğim kitap, son kitap oldu. Bundan sonraki de birinci kitap olurdu. Bittiğine üzüldüm.

Bir alıntı: "Genç insan, gücünü diri tutmak ve onu küflenip yavaşlamaktan kurtarmak için kendi yaşam kurallarını sürekli değiştirmelidir. Buyruklara dayanan yaşama biçimi kadar aptalca ve zavallı olanı yoktur." (IV. Kitap, s.374).

Geriye Kalan Geriye Kalan / Geriye Kalan

Aziz Nesin'in basılmış ilk öykü kitabı. Yıl 1953. Bundan önce, 1946 yılında basılmış Parti Kurmak Parti Vurmak adında 16 sayfalık bir broşür var ama bu broşür sadece bir kez yayınlanmış ve bir daha hiç basılmamış. Bu kitabı epey aradım ama bulamamıştım. Neyse ki, Geriye Kalan isimli kitapta, Parti Kurmak Parti Vurmak isimli eseri neden bulamadığımı öğrenmiş oldum. Geriye Kalan'da 37 öykü var. Bunlar, zamanının iyi dergilerinde yayınlanmış öyküler. Hepsinin sonunda ilk kez nerede yayınlandıkları belirtilmiş. Tüm öykülerden sekizini çok beğendim. Özellikle de Don Lastiğini Unutma ve Deniz Mevsimi Bitti Ama öykülerini.

Bir alıntı: "Teşbihte hata olmaz; nasıl şeytan camiye girmezse, polis de kütüphaneye girmez düşüncesiyle, bütün günlerimi Istanbul kütüphanelerinde okumakla geçiriyordum." (s.27).