Sağduyu -Tanrısızlığın İlmihali / Le Bon Sens

Sağduyu -Tanrısızlığın İlmihali
Bitirme Tarihi 5.1.2018
Yazar Jean Meslier
Tür Felsefe Bilimi
Yayınevi Kaynak Yayınları
Sayfa Sayısı 402
Alınan Yer Konya

Kitap Hakkında

Türkiye'deki ilk baskısı Atatürk'ün talimatıyla 1928 yılında, devlet matbaası tarafından eski yazıyla yapılmış, 1929 yılında ise bugünkü yazıyla yayınlanmış kitap, 1929'dan 1995 yılına kadar baskı yapmamış. Okuduğum baskısı 2016 yılına ait 11. Baskı. Kitap, Rahip Jean Meslier'in Tanrısızlık hakkındaki 192 denemesinden oluşuyor. Her bir başlık en fazla üç sayfa sürüyor ve kimi yazıları ikna edici argümanlar içeriyor. Buradan, bazı yazılarının önceki yazılarının tekrarı olduğu ve ikna edici bilgiler içermediği sonucuna ulaşabiliriz. Kitabın başında, Atatürk'ün okuduğu baskıda altını çizdiği birkaç sayfa bulunuyor. Burada hoş bir anıdan da bahsetmeliyim. Çevirmen Abdullah Cevdet, kitabın ilk baskısının bir nüshasını Atatürk'e hediye etmiş ve o günün tarihini atmış (29 Aralık 1928). Benim kitabı okumaya başladığım tarih de aynı güne ama 89 yıl sonrasına denk geliyor. Çevirmen pek çok yerde bazı yayınların da okunmasını salık veriyor ama bunlar ya zamanının dergi ya da kitapları. Bu dergi veya kitaplara ulaşmak ya da en azından ilgili kısmı okumak farklı bir deneyim olabilirdi. Kitabı basan Kaynak Yayınları belki başka baskılarında o kaynakları da ekler. Meslier'in, Tanrısızlığı insanların ikiyüzlü oluşlarından örneklediği kısımları ikna edici bulmadım. Yani din adamlarından bazıları kötüdür diye Tanrı yoktur denemez. Bunun yanında, elle tutulur iddiaları da vardı elbette. Açık bir zihinle okunması gereken bir kitap. Beni etkiledi.

Bir alıntı: "Dinin ortaya çıkışı ile ilgili bir soruya Meslier aydınlanmacı bir insanın cevabını verir. 'Dinler bilinçsizlik, batıl inanç ve ilahi güçlere tapmanın yanı sıra, halkın sömürücüler tarafından ezilmesinin sonucu doğmaktadır. Tüm bunlar kurnaz ve hokkabaz politikacılarca düşünülmüştür. Aynı zamanda bu dünyanın prensleri ve zorbaları halkı baskı altına almak ve kendi amaçları doğrultusunda yönlendirebilmek için bu buluşları (dinleri) kendi yasalarıyla ayakta tutmaktadırlar.'" (s.3).

Bir alıntı daha: "Bâtılı yüksek sesle söyledim, gerçeği kulağa fısıldadım." (s.399).

Yorum Ekle