Cahil Hoca - Zihinsel Özgürleşme Üstüne Beş Ders / Le Maître Ignorant - Cinq Leçons Sur L'émancipation Intellectuelle

Cahil Hoca - Zihinsel Özgürleşme Üstüne Beş Ders
Bitirme Tarihi 21.6.2019
Yazar Jacques Ranciere
Tür Felsefe
Yayınevi Metis Yayıncılık
Sayfa Sayısı 138
Alınan Yer Konya

Kitap Hakkında

1818 yılında, Fransız edebiyatı okutmanı Joseph Jacotot'un başından bir zihinsel serüven geçer. Bu serüven şöyle gerçekleşir: Jacotot, öğrencilerinin ana dili Hollandaca olan bir okulda ders vermeye başlar ama ne kendisi Hollandaca ne de öğrencileri Fransızca biliyordur. Rastlantı bu ya, o yıl Fènelon'un Telemak isimli kitabının ikidilli bir baskısı çıkar. Yani kitap hem Fransızca hem de Hollanda dilinin bir arada olduğu bir baskıyla çıkmıştır. Jacotot, tercümanı aracılığıyla öğrencilerine bu kitabı dağıtır ve kendi dillerine ait kısmı okuyarak Fransızca olan metni anlamalarını söyler. Ödev olarak da kitabın içeriğini Fransızca yazmalarını ister. Beklentisi, bozuk ve anlamsız bir Fransızca ile karşılaşmaktır ama öyle olmaz. Hiçbir Fransızca dersi almayan öğrenciler, kitaptaki Fransızcayı kendi kendilerine çözmüşlerdir ve düzgün bir Fransızcayla kitabı açıklayabilmektedirler. Jacotot bu durumu diğer konuların öğrenilmesinde de uygulamaya karar verir. Mesela, piyano çalmasını bilmeyen bir hocanın bir öğrenciye piyano çalmasını öğretmesi gibi. İş öyle bir hale gelir ki, okuma yazma bilmeyen ebeveynler bile çocuklarına okuma yazma öğretebilir. Yapmaları gereken, bir kitabı takip etmeleri ve kitapta yer alan konuları çocuklarına sürekli tekrar ettirip, yazdıklarını kitapla karşılaştırmaktır.

Bu felsefi deneyin sonucunda "cahil hoca" kavramı ortaya çıkar. Yani bilmediğini öğreten hoca. Bu yaklaşımın aslında mantığa uyan bir temeli var: yeni şeyler öğrenen herkes aslında kendi kendine öğreniyordur. Örneğin, konuşmayı böyle öğrenmişizdir. Birisi bize konuşmayı öğretmez; biz duyarak ve tekrar ederek öğreniriz. Kitapta geleneksel öğrenme yöntemine, konusunda uzman ve öğrencileriyle arasında bilgi asimetrisi olan hocanın aslında yeterince kolay öğretemeyeceğine değiniliyor. Hocanın yapması gerekenin "kontrol etmek" olduğundan bahsediliyor. İlginç bir fikir. Kitapta ayrıca "eşitlik" kavramından yoğun bir şekilde bahsedilmiş. Bununla, öğreten ile öğrenenin eşitliği kastediliyor. Önerilen yöntemin tam tersi olan ve bugünkü öğrenme yöntemi olarak, hocanın anlatım yaptığı Sokratik yönteme de ciddi eleştiriler var. Sokratik yöntemin, aptallaştıran bir yöntem olduğuna değiniliyor. Kitapta beş bölüm var. Bunlar: Zihinsel Bir Serüven, Cahilin Dersi, Eşitlerin Aklı, Küçümseme Toplumu, Özgürleştirici ve Maymunu isimlerini taşıyor. Dili akıcı olan kitap okumaya değer.

Bir alıntı: "Hırslılar, kendilerini kimseden aşağı saymamakla kazandıkları zihinsel gücü, kendilerini başka herkesten üstün saymakla kaybederler." (s.60).

Yorum Ekle