Kitaplar

Böyle Söyledi Zerdüşt -Herkes için ve Hiç Kimse için Bir Kitap Böyle Söyledi Zerdüşt -Herkes için ve Hiç Kimse için Bir Kitap / Also Sprach Zarathustra -Ein Buch fur Alle und Keinen-

Bazı kitaplar vardır; her yerde karşılaşılır ve okunmadığı için vicdan azabı hissettirir. Böyle Söyledi (Buyurdu) Zerdüşt de benim için böyle bir kitaptı. Açıkçası, onca vicdan azabının karşılığı bu olmamalıydı; beklediğimden azını bulabildim. Sanıyorum, Nietzsche'nin daha iyi kitapları vardır. Zerdüşt'ü dinlemek bir sarkacın iki ucunda salınmak gibi. Kendi kendini yanlışlayan biri gibi geldi bana Zerdüşt. Belki de kitabın alt başlığı bunun neden böyle olduğunu açıklıyordur: "herkes için ve hiç kimse için bir kitap". Çeşitli konular üzerine yazılmış bu tip kitaplar (ki en beğendiğim Montaigne'nin Denemeler'idir) farklı bakış açıları sağlayabiliyor. Nietzsche'nin bu kitabı bunu tam olarak sağlayamasa da diğer kitaplarına olan merakımı arttırdı. Bilinç sahibi bir canlı (insan) olmanın acısını, "üstinsan" olmakla azaltmaya (belki de arttırmaya) çalışan birinin zihninde bence daha fazla gezinmek gerekiyor. İyi ki kitaplar var.

Bir alıntı: "'Ben adilim,' dediklerinde her zaman, 'İntikamım alındı!' diyorlarmış gibi çınlar sesleri. Erdemleriyle düşmanlarının gözlerini oymak isterler; ve sırf başkalarını alçaltmak için yükselirler. Kimileri de bataklıkta yaşar ve konuşur sazlıkların içinden 'Erdem usulca oturmaktır bataklıkta...'" s.91.

Batı Biliminde Dönüm Noktaları: Tarihöncesi Dönemlerden Atom Çağına Batı Biliminde Dönüm Noktaları: Tarihöncesi Dönemlerden Atom Çağına / Landmarks in Western Science: From Prehistory to The Atomic Age

Yazarın ifadesiyle, kitabın yazılma amacı, yazarın, "Bilim tarihine genel bir giriş sağlayacak böyle kısa bir kitabı yıllarca aramış fakat bulamamış olmasıdır." Bilim tarihini ele alabilecek kısa bir kitap yazmak gerçekten zor bir iş. Konular nasıl ele alınacak? Kronolojik olarak mı yoksa büyük gelişmeler açısından mı? Konular, coğrafya ya da milletler açısından mı değerlendirilecek? Yoksa tıp, fizik, kimya, biyoloji, mühendislik gibi bilim alanlarındaki gelişmelere göre mi yazılacak? Neler dışarıda bırakılacak, kitapta nelere yer verilecek?

Yazar Whitfield bu soruların üstesinden gelerek, iyi bir kitap ortaya çıkarmış, başlangıçta belirttiği amaca uygun bir eser ortaya koymuş, resimlerle ve bilimsel dönüm noktalarıyla ilgili okunabilir bir kitap yazmış. Tarihöncesinden bugüne bilimin ilerleyişi sekiz bölümde ele alınmış. Okuması zevk veren ve bilgi dolu bir kitap ortaya çıkmış.

Bir alıntı: "Bilime geçmiş aramak, geleceği içindir." s.v.

İngiliz Doğu Hindistan Şirketi İngiliz Doğu Hindistan Şirketi / İngiliz Doğu Hindistan Şirketi

İngiliz Doğu Hindistan Şirketi ya da orijinal adıyla East India Company, gerçekten de üzerine çalışılması, dersler çıkarılması gereken bir örnek. Adından pek bahsedilmese de günümüz dünya tarihine yön veren şirketlerden belki de ilki. Yıllar önce okuduğum, Henry Hobhouse'nin "Değişim Tohumları" isimli nefis kitabında karşılaşmıştım bu şirketle. İngiltere, Hindistan, Çin ve Amerika arasında 300 yıla yakın süren bir köle, baharat, şeker, rom, çay, kahve, tekstil, tütün ve afyon ticaretinin bol paralı ve kanlı tarihini yazmışlar.

Yazar Özel de bu tarihi olabildiğince ayrıntılı incelemiş. Kitapta dört bölüm var. Bunlar: "İngiliz Doğu Hindistan Şirketi Öncesi 'Ticari Keşifler'", "İngiliz Doğu Hindistan Şirketi: Kuruluş (1600-1657)", "İngiliz Doğu Hindistan Şirketi Hissesi ve Ticaretin Gelişimi (1657-1757)", "Sömürge İmparatorluğu'na Evrim ve Kapanış (1757-1874)" isimlerini taşıyor.

Eserin bazı bölümleri epey tekrar içeriyor. Kitap, yazarın yüksek lisans tezinden üretildiği için zaman zaman kitabın ana konusundan sapan cümleler görmek de mümkün. Bunlar küçük ayrıntılar. Oldukça fazla bir emek var kitapta. Okudukça, İngiltere için neden "topraklarında Güneş batmayan ülke" denildiğini göreceksiniz. İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'nin tarihi, "çok sözde yalan, çok malda haram vardır" sözünü doğrulayan bir tarih. Okumanızı tavsiye ederim.

Bir alıntı: "Günümüz ticaret dünyasında kural basittir, en büyük hile dürüstlüktür, sürekli olarak kaliteyi ucuza satarsan başarıya ulaşırsın. 'Marifet herkes için her şeyi üretmek değil, herkes için bir şeyi çok iyi üretmektir.'" (s.354).

Neden ile Başla 2. Kitap Neden ile Başla 2. Kitap / Start With Why

İki kitaplık serinin ikinci kitabında, "İnsanları Bir Araya Toplamak", "En Büyük Zorluk, Başarı" ve "Nedeni Keşfet!" isimli bölümlere yer verilmiş. Bir pazarlama kitabı olarak hayli örnek barındırıyor eser.

Yazarın, kariyerini pazarlama alanında yapmaya başlamasının hikâyesi yazara ilginç gelmiş olacak ki, kitabında paylaşmış ama pazarlamayı bir tutku olarak görmediğini söylemesi biraz tuhaf olmuş. Zira "İyi de madem tutkun değil, kariyerini niye pazarlamada yaptın?" sorusuna bir cevap veremiyor. "Neden ile Başla" isimli bir kitap yazanın kariyerinde bir nedeni olmasını beklemek yanlış olmasa gerek; üstelik, bu kitabın son başlığı "Nedeni Keşfet!" ismini taşıyor. Buna rağmen kitabın 151. sayfasında şu cümleler var: "Başkalarından daha iyi iletişim kuran birisi değilim. Başkalarından daha iyi bir çalışma alışkanlığım yok. Ivy League eğitimi almadım, üniversitedeki notlarım orta düzeydeydi. En komik olan şu ki, hâlâ bir işletmeyi nasıl yürüteceğimi bilmiyorum. Birçok insanın yapmayıp, benim yaptığım tek şey, her şeye kendi NEDENimle başlamayı öğrenmiş olmam." Sanıyorum, yazar, "ben de ortalama biriyim" diyerek, okuru motive etmek istemiş. Olmadım. :)

Bir alıntı: "Unutmayın; 1980'lerdeki Betamax'ın üstün teknolojisi, standart VHS'yi yerinden edememişti. En iyi olan her zaman kazanmaz." (s.21).

Neden ile Başla 1. Kitap Neden ile Başla 1. Kitap / Start With Why

İki kitaplık "Neden ile Başla" serisinin ilk kitabı. Kişisel gelişim kitabı gibi görünmesine rağmen bu bir kişisel gelişim kitabı değil, pazarlama, iş ve yönetim kitabı. Gerçi, pek çok kitap kişisel gelişime fayda sağlar. Evet, bazıları sağlamaz. :)

Eserin ana fikri; "insanları bir davranışa (bir ürünü satın alma, bir işi başarma vb.) motive etmek için onları ödül veya cezayla ikna edebilirsiniz ama bunun ömrü kısa olacaktır. Onlara bir ‘neden’ verirseniz, daha uzun süre motive olduklarını görürsünüz" olarak özetlenebilir.

Eserde, "Neden Sorusunu Sorarak Başlamayan Dünya", "Alternatif Bir Bakış Açısı" ve "Liderin Takipçileri Olmalı" isminde bölümler var.

Kitapta verilen örnekler güncelliğini korusa da eski güçlerinde olmadıkları söylenebilir. Kitapta çok fazla tekrar var. Özellikle Apple, Harley Davidson ve Starbucks gibi örneklerden aynı cümlelerle defalarca söz edilmiş. Kitabı uzatan da bu olmuş sanıyorum.

Bir alıntı: "Büyük şirketler yetenekli insanları alıp, onları kültürlerine göre motive etmezler. Zaten motive edilmiş durumdaki insanları alır ve onlara ilham verirler. İnsanlar ya motive edilmiş ya da edilmemişlerdir. Motive edilmiş insanlara inanacakları bir şeyler sunamaz ve yaptıkları işten daha büyük bir şeyler veremezseniz, kendilerini yeni bir iş bulmak için motive ederler. Siz de geride kalanlarla yetinmek zorunda kalırsınız." (s.136).