Kitaplar

Papağanın Yetmiş Masalı: Şukasaptati Papağanın Yetmiş Masalı: Şukasaptati /

Masalları kim sevmez? Masallar sevilir ama bu kitaptakiler masal olarak nitelenebilir mi bilemiyorum. Çünkü oldukça kısa hikâyeler var. Kocası (Madana) bir süreliğine evden ayrılmış bir kadının (Prabhavati), evden her gün sevgili bulmak için çıkmaya niyet etmesi ve bir papağanın ona masal anlatarak mani oluşu var kitapta. Yetmişinci gün, koca eve döner ve olanları öğrenir. Evin hanımının niyeti kötü olabilse de papağan, evin hanımını kötülükten uzak tutmuştur. Hikâyelerden çoğunun ana fikrini anlamak bile zor geldi. Gerçi bir ana fikir var mıydı onu da bilemiyorum. Hikâyelerin anlatılış biçimi Bin Bir Gece Masallarına benziyor. Orada da Şehrazat, Şehriyar'a masallar anlatarak ölümünü erteliyordu. Papağanın Yetmiş Masalı, Hint kültürüne ait hikâyeler barındırıyor bu yüzden telaffuzu zor yer ve kişi isimleri var. Başka bir yayınevinden baskısı yapılmamışsa ilk kez 2020 yılında Türkçeye çevrilmiş. Hikâyelerden bazıları başka masallara da geçmiş. Mesnevi ve Bin Bir Gece Masallarında da geçen birkaç hikâyeye rastladım bu kitapta. Kitapta en çok tekrar edilen cümle de şöyle: "Bu nasıl olmuş?"

Bir alıntı: "Keza bu baştan çıkarıcıların sahte ilgi ve samimiyetlerini, ölçülü mutluluk ve kederlerini, erdemlilik ve günahkârlıklarını ve tüm hile tekniklerini âşıklarına uygulamaları gözler önündeymiş. Zira dudak ve el, yanak ve karın, göbek deliği ve birleşme tüm kadınlarda aynıdır ama her birinin kalbi kendine özgüdür." (s.48).

Homo Narrans: İnsan Niçin Anlatır? Homo Narrans: İnsan Niçin Anlatır? / Homo Narrans: İnsan Niçin Anlatır?

Kitap henüz basılmadan önce dikkatimi çekmişti. Bu yüzden yüksek bir beklentiyle okudum. Beklentimi karşılamasa da mitlere dair ilginç bilgiler öğrendim. Eserin en iyi kısmı, kitabın başındaki "Bir Varmış Bir Yokmuş..." başlığı altında yer alan ve geleneksel olarak, bir masala başlarken söylenen kısım oldu benim için. Birbirini tekrar eden pek çok cümlenin bulunduğu kitapta yedi bölüm var. Bunlar: Evren Kuran Mitler, Kültür Kuran Mitler, Anlatının İdeolojisi, Anlatının Tarihi, Şiddeti Normalleştiren Anlatılar, Arzu Nesnesi Homo Deus Olan Homo Sapiens İçin Bir Son ve Okuma Önerileri. Özellikle, farklı kültürlerde anlatılan mitlerin birbirleriyle benzerliklerinin anlatıldığı bölümler dikkat çekici.

Bir alıntı: "İlginçtir ki 'şeytana uydum' sözü bugün dahi mahkemelerde hakimden ceza indirimi almayı talep edecek tesirdedir. İyiliği kendi iradesiyle yapan insan kötülüğün tasarrufunu kendi üzerinden atıp şeytana yüklemiştir." (s.204).

Theogonia - İşler ve Günler Theogonia - İşler ve Günler / Hesiodos

Homeros'la birlikte Yunan İlk Çağı'nın en büyük ozanı sayılan Hesiodos'un eseri MÖ 800'lerde yazılmış. Bu eserde,  Yunan mitolojisi, şiir formunda okuyucuya sunuluyor. Kitapta dört bölüm var: İlk bölüm; "Theogonia" (Tanrıların doğuşu), ikinci bölüm; "İşler ve Günler", üçüncü bölüm "Hesiodos Eseri ve Kaynakları", dördüncü bölüm de "Sözlük" isimlerini taşıyor. Kitaba ismini veren Theogonia- İşler ve Günler bölümü 80 sayfa. Geri kalanı ise çevirmenlerin Hesiodos 'u ve eserlerini anlattıkları bölüm ve sözlükten oluşuyor. Toplamı 290 sayfa. Dili oldukça akıcı olan şiirlerde Yunan mitolojisi tanrılarının nasıl ortaya çıktıkları, yapılması ve uzak durulması gereken işler ve uğurlu ve uğursuz günler aktarılmış. Mitolojiyle ilgili okunması gereken önemli eserlerden biri. Bu konuda okumak isteyenlerin ilk elden başvurması gereken bir eser.

Bir alıntı: "Siz, ey kırlarda yatıp kalkan çobanlar, Dünyanın yüz karası zavallı yaratıklar! Sizler ki hep bir karınsınız sadece, Biz yalan söylemesini biliriz gerçeğe benzer, Ama istersek dile getiririz gerçekleri de." (s.3).

Saklı Sandık Saklı Sandık / Saklı Sandık

Yazarın ilk romanı, ilk heyecanı ve yaygın olan deyimle belki de ilk çocuğu.

Türkiye'den Avustralya'ya, Vikinglerden Fransa'ya aileler arası bir çatışma hikâyesi var romanda. Yıllarca saklı kalmış bir sırrın, umulmadık bir anda ortaya çıkmasıyla hikâye sona eriyor. Yazar MK Turgut'un sonraki işleri elbette daha iyi olacaktır. Bu ilk romanında bunun sinyallerini veriyor. Yolun açık olsun genç adam. :)

Bir alıntı: "Enginn kemst undan sólinni-Kimse güneşten uzaklaşamaz." (s.32).

Sofistçe Çürütmeler Sofistçe Çürütmeler /

Safsatalar literatürünün ilk kitabı. Aristoteles, döneminin (MÖ 300'ler) sofistlerinin yanlış çıkarımlarla tartışmalardan galip ayrıldıklarını görünce, onların yaptıkları çıkarım hatalarını 13 grupta ele almış ve örneklerle açıklamış. Kitabın yarısı Türkçe yarısı da orijinal dilinde yani Eski Yunanca. Orijinal dile sadık kalma amacıyla olacak, çeviriyi okumak epey zor, anlaması dikkat gerektiriyor. Safsatalarla ilgili birkaç kitap okumuş biri olarak, tarihin bu ilk safsatalar kitabını diğer kitaplardan bir ya da birkaçını okuduktan sonra okumanızı tavsiye edebilirim.  Yine de safsatalara dair bu ilk kitabı okumamak olmazdı. Her çift sayfada yer alan orijinal metne baktıkça, insan, "Neden dünyada bu kadar çok farklı dil var?" diye üzülmüyor değil :) Eserleri yazıldıkları dilde okumanın zevki paha biçilemez olurdu.

Bir alıntı: "Tartışmalarda dört akıl yürütme cinsi vardır: Öğretici [didaktik], eytişimci [diyalektik], deneyici [peirastik] ve didişmeci [eristik]." (s.15).